Beschavingsoffensief

Hoezo, poel des verderfs? Het web is het beschavingsinstrument bij uitstek. Een website is een stuk goedkoper dan zendtijd voor een voorlichtingsspotje. Bovendien kun je de goede boodschap verpakken als amusement. Het werkt, kijk maar naar het succes van de stemwijzer. Ander voorbeelden zijn Rubberrace en Catch-the-sperm van de Stichting SOA bestrijding en Wat doe jij? van het Trimbos Instituut

Kunnen wij ook, dachten ze bij Het Nationaal instituut voor gezondheidsbevordering en ziektepreventie. Ervaring met quizzen en testjes had het NIGZ al opgedaan met de campagne Ben jij sterker dan drank?. Vanaf vandaag is er een variant voor volwassenen bij gekomen: www.drinktest.nl. Jammer dat de site in-en-in traag is. Om te weten of je beste vriend straks Korsakoff heet, kun je beter terecht bij de AA. Een stuk minder interactief, net zo confronterend.

Naast overmatig drankgebruik ligt in december ook het gevaar van afgerukte vingers weer op de loer. Ook hier is de traditionele campagne voorzien van een online component. Helaas is het alles-over-vuurwerk-spel net zo braaf als Vet verkeerd waarmee het Openbaar Ministerie probeert de jeugd op het rechte pad te houden. Je krijgt vooral zin te doen wat niet mag. En ook daarvoor is het web uitermate geschikt, getuige het kopje ‘Zelf vuurwerk maken’ op vuurwerk.pagina.nl.

Eight-hundred-pound gorillas

Het is 1994. Het internet groeit met 2300 procent per jaar. Jeff Bezos bedenkt twintig artikelen waarmee op het web geld is te verdienen. Uiteindelijk kiest hij voor boeken. Vanwege de gebrekkige concurrentie: there are no eight-hundred-pound gorillas in book publishing and distribution.

Het is 2002. Bezos is multimulti-miljonair. Acht jaar e-commerce heeft zijn lijst van twintig verrijkt met allerhande nuttige zaken. Wie kan het dan wat schelen, dat Amazon.com nog steeds verlies lijdt?

Hoezo, een beetje laat?

Schrijft hij nu zelf of niet? De weblog van Gerrit Zalm mag dan verheven zijn tot officiële nieuwsbron, op het web smeulen de geruchten over een ghostwriter hardnekkig na. Klaas de Vries stak het vuurtje aan. Op zijn eigen weblog. Dat het bijhouden van een logboek op internet zelfs is doorgedrongen tot het Binnenhof, bewijst dat het genre het laatste sprankje subcultuur heeft verloren.

De trend is al langer zichtbaar. Waren weblogs in den beginne vooral de luizen in de pels van de gevestigde media, tegenwoordig logt een beetje journalist er zelf lustig op los. If you can’t beat them, join them.

In Nederland heeft vooral Hilversum de weblog in de armen gesloten. De hele omroep raakt besmet, schreef Tonie van Ringelestijn, een van de bekendste polderbloggers, een paar weken geleden. In het buitenland experimenteren ook kranten (The Guardian) en tijdschriften (Time) met het nieuwe genre. Dat kunnen wij ook, dachten we bij de Volkskrant. Het resultaat, met opvallende sites, mediatrends en observaties van Martin Bril, heeft u voor uw neus.

Verkiezingskoorts

‘De politiek moet de burger uitnodigen mee te doen’, zei Pim Fortuyn in zijn veelbesproken interview met de Volkskrant. Akkoord, hij zei nog een paar andere dingen ook, maar daar hebben we het nu niet over.

De overheid heeft Pims raad ter harte genomen. U komt toch weer?, schalt het over het web. Helaas heeft de opvolger van www.ukomttochook.nl veel weg van een chique uitnodiging waarop met viltstift de datum is veranderd.

Ook de staatsomroep blies het stof van de oude verkiezingssite. Op het eerste gezicht is het enige nieuwe aan Nederland Kiest het ‘blokje-bolletje’-logo dat sinds september verplicht alle omroepsites ontsiert. Het politiek ganzenbord maakt weer veel goed.

Politieke satire doet het goed sinds de komst van Pims nazaten op het Binnenhof. Dat humor niet altijd leuk is, bewijzen de animaties op de site van Barend en Van Dorp. Leuker zijn de alternatieve stemwijzer, de zelfgeknutselde verkiezingsaffiches en de mediameter op de weblog [Stemhok].

Drijvende wrakken

Pas vanuit de ruimte is de werkelijke omvang van de ramp met de olietanker Prestige zichtbaar. Satelietfoto’s op de website van de European Space Agency (ESA) tonen van grote hoogte het spoor van olie dat het lekkende schip achterliet toen het van de kust van Noord-Spanje naar open zee werd gesleept.

De route die de Prestige aflegde nadat het voor de kust van Finisterre in de problemen raakte is te volgen in een animatie op de site van de Spaanse krant El Mundo. Een andere reconstructie toont hoe de tanker leksloeg, slagzij maakte, in tweeÎn brak en uiteindelijk zonk. Samen met de spectculaire foto’s die her en der op het web zijn te vinden (bijvoorbeeld bij CNN, maar ook bij de Volkskrant) geven de animaties een nauwkeurig beeld van de toedracht van de ramp.

Voor zover men op deze reconstructies af kan gaan voor het beantwoorden van de schuldvraag, lijkt het gelijk aan de kant van berger Smit. De Spaanse overheid had nooit opdracht mogen geven het gehavende schip de open zee op te slepen. De ramp met de Prestige is aanleiding voor de International Maritime Organisation van de Verenigde Naties om richtlijnen op te stellen waarnaar overheden in voorkomende gevallen kunnen handelen.

Eerdere internationale afspraken richtten zich vooral op de uitbanning van enkelwandige olietankers als de Prestige. De BBC legt nog eens duidelijk uit hoe kwetsbaarheid dergelijke schepen zijn. Maar ook dubbelwandige scheepsrompen zijn niet zaligmakend. Uit onderzoek aan de TU Delft bleek enkele jaren geleden al dat een andere indeling van het laadruim de veiligheid veel meer vergroot.

Ondertussen wordt aan de Spaanse kust hard gewerkt aan het opruimen van de zwarte drab. De milieschade daar is enorm. Het meest aangrijpend zijn de foto’s van besmeurde zeevogels. Maar milieuorganisaties waarschuwen voor langdurige en minder zichtbare schade aan het ecosysteem.

En dan is er nog de dreiging van een nieuwe zwarte vloed. Een miniduikboot moet de komende dagen onderzoeken of het wrak van de Prestige nog steeds lekt. Als dat zo is, heeft Smit de technologie in huis de tanker alsnog leeg te pompen. De berger heeft al aangekondigd dat daarvoor diep in de buidel moet worden getast. Het is maar de vraag of iemand daarvoor wil betalen. Oliemaatschappijen en scheepseigenaren hebben in het verleden organisaties als de Oil Spill Response en de International Tanker Owners Pollution Federation Limitedopgericht om in geval van nood bij te springen. Maar de kans dat deze organisaties ook geld op tafel zullen leggen is klein.

Maar leert de wereld nu van dit soort rampen? In 1982 maakten negentien maritieme staten in het Memorandum van Parijs afspraken over de controle van zeeschepen. Wie de zwarte lijst met drijvende wrakken op de bijbehorende website doorbladert, beseft dat het slechts een kwestie van tijd is, voordat de volgende ramp zich voordoet.

Generatie achterbank

Nee, SIRE wil ouders ‘niet de les lezen’, maar zo hebben die ouders de campagne over de overvolle agenda’s van hun kroost wel begrepen.

En dat terwijl vijf minuten surfen leert dat Nederland juist heel serieus aan het opvoeden is. Er zijn sites voor jonge ouders, voor oudere ouders en voor ervaren ouders die eigenlijk alles al weten. Er zijn sites voor vegavaders en thuisblijfmoeders, voor stiefmama’s en rouwpapa’s en voor huismannen en WAHM!-vrouwen. Om nog maar te zwijgen van de wildgroei aan sites over hoogbegaafdheid en kinderen met ADHD.

Toegegeven, die laatsten zijn een beetje druk. Maar hebben kinderen het ook druk? Welnee, ze vervelen zich te pletter daar op de achterbank, onderweg naar ballet, paardrijden of judo. De Backseat Game biedt uitkomst. Met behulp van satellietnavigatie tovert een spelcomputer het voorbij zoevende landschap om in een virtueel speelveld. Zolang dat spel enkel bestaat als prototype, voldoen ook Bert en Ernie nog prima. Lang leve het autobandje Een uur niet zeuren!

Prins van het web

Als het niet het eerste openbare optreden sinds de dood van zijn vader was geweest, hadden we er misschien nooit iets van vernomen, maar afgelopen dinsdag sprak Willem-Alexander in Rotterdam op een congres over e-business. ZKH heeft namelijk niet alleen verstand van sport en water, maar is ook een ‘internetgebruiker van het eerste uur’.

De prins maakt zich zorgen over de kloof tussen internetters en digibeten. Als voorzitter van het Platform Internet voor Alledag zet hij zich in voor groepen waaraan de digitale revolutie voorbij dreigt te gaan, zoals asielzoekers, analfabeten en WAO’ers. En ouderen. met dat doel verscheen het boekje Help je ouders online. Willem-Alexander deed het cadeau aan zijn moeder.

Ook andere Oranjes doen van zich spreken op het web. Clockwork, het internetbedrijf van prins Bernhard jr., maakt tegen de conjunctuur in winst. Opa Bernhard maakt intussen furore in een computerspel: schiet met een jachtgeweer zoveel mogelijk winkeldieven neer. Hoe het heet? AH Blaffer.

Steffie helpt

‘Hallo! Welkom op mijn website. Ik heet Steffie en vertel je graag hoe internet werkt.’ Steffie heeft lang rood haar, een wespentaille en een blote navel. Ze spreekt langzaam en duidelijk, maar door haar beweeglijke handen wordt het toch niet saai. Best Knap, voor iemand die slechts bestaat in cyberspace.

Heel wat kinderen heeft ze webwijs gemaakt, en veel 50-plussers. Op simpele toon, maar zonder te doen alsof de bezoeker iets mankeert aan zijn hoofd.

En ook dat is knap. Want steffie.nl is bedoeld voor verstandelijk gehandicapten. De site is afgelopen juni gemaakt voor de themamaand Een samenleving met een handicap van de RVU en bleek te voorzien in een grote behoefte. Want ondanks initiatieven als Drempels Weg houden maar weinig websites rekening met gehandicapten.

Zonde om dat verloren te laten gaan, vinden ze bij de voormalige Radio Volksuniversiteit. Omdat de publieke omroep niet langer voor Steffie kan zorgen, verhuist ze komende donderdag naar ZetNet. Voor het symbolische bedrag van één euro zal deze website ‘voor en door verstandelijk gehandicapten’ voortaan voor haar zorgen. Meer websites voor gehandicapten zijn te vinden in dit overzicht, of via de Startpagina voor gehandicapten.

Jaren Tachtig

De compactdisc viert zijn twintigste verjaardag. In de herfst van 1982 stonden de eerste cd-spelers in de winkel. Een plank hoger lagen de walkmans, een lager de Betamax-videorecorders. De rest van de zaak stond vol dozen met de spiksplinternieuwe Commodore 64. Toen high-tech, nu collector’s items.

Jaren-tachtig-nostalgie viert hoogtij op het web. Er zijn sites vol gettoblasters, oude computersspelletje en horloges met heel veel knopjes.

Maar ook de niet-nerd mag naar het feest der herkenning. Op www.yesterdayland.com komen the eighties tot leven. Of het nu gaat om films, mode, muziek, speelgoed of televisieseries, de aha-erlebnis ligt bij iedere muisklik op de loer. Ook typisch Nederlandse televisieseries (Ti-Ta Tovenaar, De film van Ome Willem, Bassie en Adriaan) herleven op het web.

Sommige kinderen van de jaren tachtig gaan ver om het decennium van hun jeugd weer tot leven te wekken. Getuige www.knightreplicas.com zijn er heel wat mannen die in dezelfde auto willen rijden als de Knight Rider.

Gluurders

Overgewaaid uit Amerika: camera-spotten. Wie erop gaat letten, schrikt van het aantal bewakingscamera’s dat ons in de gaten houdt. Een wandeling door de stad zonder op band te worden vastgelegd, is vrijwel onmogelijk.

De website ISee biedt uitkomst voor wie ongezien door New York wil kuieren. Geef vertrekpunt en bestemming op en ISee bedenkt een cameraloze route. Niet voor haastige mensen, want Big Brother laat zich slechts ontwijken met flinke omwegen.

Het Electronic Privacy Information Center (Epic) in Washington gaat een stap verder. Het bestrijdt de gluurders met hun eigen wapens en zet foto’s van bewakingscamera’s op het web.

Goed idee, dacht Maurice Wessling van Bits of Freedom, een Nederlandse organisatie die opkomt voor digitale burgerrechten. Dus trok een legertje vrijwilligers vorige week Amsterdam in om camera’s te fotograferen. Het resultaat, te zien op www.spotthecam.nl, liegt er niet om. De Amsterdamse binnenstad doet in cameradichtheid niet onder voor Manhattan.